277.813 CONTROLEDOSSIERS MKB VERWIJDERD UIT DATAKLUIS

Spijt van niet eerder delen datakluis: 'Geen signalen van complot'

‍

Op 19 augustus 2026 opende rtlnieuws rtlnieuws met 'De Datakluis'. Eelco Eerenberg betuigde namens het kabinet spijt over het té laat informeren over de miljoenen documenten die in de datakluis uit beeld bleven voor de parlementaire onderzoekscommissies. In 2019 zijn miljoenen documenten apart gezet die de AVG toets niet zouden doorstaan. Zoals de brondocumenten voor de risicoselecties, de fraudelijsten, samenwerkingsruimten, FIOD informatie, de CAF-zaken. Een paar dagen later kwam een tweede datakluis in beeld. Met hierin de inhoud van de mailboxen van meer dan duizend medewerkers van Toeslagen, hun persoonlijke ruimten en samenwerkingsinformatie. Dit in verband met de aangifte die in 2020 door het OM is gedaan. Met deze informatie is niets gedaan.

277.813 CONTROLEDOSSIERS MKB OOK VERWIJDERD

Op 26 mei 2026 vond de technische briefing voor Kamerleden plaats. 277.813 documenten van de totaal 698.352 MKB-dossiers bleken al verwijderd te zijn, nog voordat er een formele goedkeuring in april 2025 kwam. Een disproportionele concentratie bij MKB. Kort na de afronding van het PEFD-onderzoek en tijdens de aanhoudende parlementaire aandacht voor RAM/FSV. Op grond van artikel 8 Archiefbesluit is bij vernietiging van archiefbescheiden een verklaring verplicht. Is dit er niet, kan dit als een aanwijzing voor onrechtmatige vernietiging gelden. In één klap zijn op vier data in 2024 deze dossiers verwijderd.

Wat zit er in zo'n dossier?

Volgens het Handboek Controle Belastingdienst bevat een controle dossier vertrouwelijke en persoonsgebonden gegevens: de controle opdracht, gegevens over de organisatie, de rechtsvorm, bedrijfsactiviteiten, contactpersonen, bevindingen en conclusies uit de analyse van de administratie, het e-mail logboek, het controle rapport en waar relevant een apart boetedossier met de onderbouwing van de vergrijpboete. Er geldt een wettelijke bewaarplicht en vernietigingsplicht, geen keuzevrjheid. Nadat een bedrijf geselecteerd was, werd in TOP het complete boekenonderzoek gemaakt. Dit boekenonderzoek kan voor fraudebestrijding ingezet zijn. TOP is dus indirect onderdeel van de fraudebestrijding. Zowel bij MKB als bij GO (grote ondernemingen). Met analysetools.

Ook de afdeling MKB had een hardhandige risicoselectiecultuur, zoals het CAF-team ook opereerde. Een memo uit 2020 noemt MKB expliciet als directie die gegevens uit Q-schijven naar de kluis verplaatste, met als leeftijdscriterium 'ouder dan 5 jaar'. MKB was (samen met GO en CAP) één van de eerste directies waarvan gegevens bewust naar de kluis werden overgeheveld toen deze AVG-/Archiefwet noodoplossing werd opgezet. De enorme historische selectie- en controlegegevens kwamen uit het RAM-systeem, juist opgezet voor MKB-selecties.

In mei 2018 is dit systeem vanwege privacyproblemen uitgezet na twintig jaar intensief gebruik.

Op 29 november, 6, 9 en 17 december 2024 zijn 277.813 controledossiers verwijderd.

Spijt van niet eerder delen datakluis: 'Geen signalen van complot'

‍

Tweede Datakluis in beeld

Kabinet weigert aangifte om lang verzwegen datakluis en negeerde juridisch advies

De tweede datakluis bevat bijna 12 miljoen documenten. Gevuld met de inhoud  van mailboxen van 1020 medewerkers van de afdeling Toeslagen. Veiliggesteld in 2020 in verband met een aangifte van het Ministerie van Financiën tegen de Belastingdienst. De mails zijn nooit bekeken. De inhoud had meegestuurd moeten worden naar de onderzoekscommissies.

Bestanden verwijderd

Bij de technische briefing over de datakluis in mei 2026, werd verklaard dat er al gestart was met het vernietigen van documenten. Welke documenten werd niet duidelijk. Wel was er op een sheet te lezen dat meer dan 200.000 stukken verwijderd waren van MKB.

'Het spijt ons'

NRC Trouw rtlnieuws NU.nl reageren op de Kamerbrief die vandaag is gestuurd.  'Het is zeer ongelukkig dat juist rond de toeslagenaffaire opnieuw documenten niet zijn gedeeld', is de reactie van het kabinet. Inge van Dijk vraagt zich af waarom de Tweede Kamer niet is geïnformeerd. In de Grondwet staat in artikel 68 dat bewindspersonen actief moeten informeren. 'Juist vanwege de toeslagenaffaire'. Jimmy Dijk heeft moeite met het feit dat er beweerd wordt dat er geen aanwijzingen van opzet zijn én dus ook dat er geen sprake is van strafbaar gedrag. 'De zaak stinkt. Er moet een extern onderzoek komen. Laat de Rijksrecherche en OM onderzoek doen naar mogelijke overtredingen en ambtsmisdrijven'.

Oktober 2025 schrijven ambtenaren aan staatssecretaris Eugene Heijnen van BBB, dat er zeker documenten zijn die raakvlakken hebben met de Parlementaire Enquête. De Belastingdienst is terughoudend vanwege het beperkte zicht in de inhoud en de mogelijke implicaties.

Duidelijk is wel dat belangrijke stukken over het CAF-team, van de FIOD, over de FSV wél in de datakluis zitten. Omdat deze stukken niet aan de AVG voldeden.

Inmiddels is een hele FSV-operatie afgerond. Meer dan 300.000 burgers en ondernemers zijn 'behandeld'. Meer dan 50.000 ondernemers. Hoe kun je mensen afhandelen als de informatie in de datakluis zit? Velen hebben gehoord dat het Ministerie van Financiën vastgesteld heeft dat zij geen schade hebben opgelopen van de FSV-vermelding. Hoe kun je vaststellen dat je wél op een lijst staat en dat er geen gevolgen zijn geweest? De gegevens zijn gedeeld met de hele overheid, banken en verzekeraars, gemeenten.

Per Kamerbrief van 3 juli 2026 is  erkenning ervoor gekomen. Vermelding op de FSV-lijst heeft wel grote gevolgen, ook voor ondernemers. De omvang van deze groep ondernemers is nog steeds niet onderzocht, ondanks een motie hiertoe. Ook is inmiddels helder dat afdeling Blauw met Toeslagen samenwerkt. Bijna 600 CAF-onderzoeken zijn gedaan zijn waarbij methoden zijn gebruikt die een rechtsstaat onwaardig zijn. Onschuldige ondernemers en onschuldige cliënten verloren hun identiteit en hun bestaanszekerheid. Alles. De feiten zitten in de datakluis.

MKB-bestanden in de datakluis (Informatie Copilot)

In de datakluis staan wél MKB‑bestanden, maar alleen in de vorm van metadata, risicobestanden, interne toezichtlijsten, systeemexports (zoals TOP) en verwijderde controledossiers. Dit blijkt uit het BDO‑rapport en Kamerstukken uit 2026. De Belastingdienst heeft dit nooit expliciet benoemd, maar de bronnen laten zien dat MKB‑materiaal onderdeel is van de 64 miljoen (mogelijk 200–300 miljoen) bestanden in de kluis.

Hieronder krijg je een volledig, gestructureerd overzicht — uitsluitend gebaseerd op wat publiek gedocumenteerd is.

🧩 Wat staat er bewezen over MKB in de datakluis?

De officiële documenten noemen MKB niet als aparte categorie, maar de inhoud van de datakluis wordt beschreven als:

• “oude risicobestanden”
• “bestanden van directies”
• “metadata van controledossiers”
• “bestanden die eerder aan de PEFD hadden moeten worden geleverd”

Omdat de directie MKB een van de grootste toezichtdirecties was, volgt hieruit dat MKB‑bestanden per definitie onderdeel zijn van deze categorieën.

📂 1. Metadata van MKB‑controledossiers

BDO bevestigt dat de datakluis metadata van controledossiers bevat.

Voor MKB betekent dit:

• dossiernummers
• controletype (boekenonderzoek, themacontrole, signaalcontrole)
• start‑ en einddata
• betrokken medewerkers
• gebruikte selectiesignalen
• status (afgerond, afgebroken, verwijderd)

Dit is belangrijk omdat de Belastingdienst eerder 277.813 MKB‑dossiers heeft verwijderd — metadata daarvan kan in de datakluis zijn beland.

📊 2. Risicobestanden van MKB

De datakluis bevat “oude risicobestanden”.

Voor MKB gaat het om:

• risicoprofielen van ondernemers
• selectiesignalen (kasstelsel, branche‑risico’s, omzetdaling)
• interne toezichtlijsten
• koppelingen met RAM/EVA/CAB‑processen

Deze categorie is politiek gevoelig, omdat MKB‑risicoselectie nooit openbaar is gemaakt.

🗂️ 3. Exports uit MKB‑systemen (zoals TOP)

BDO beschrijft dat de datakluis bestanden bevat uit “oude systemen” en “directiespecifieke bronnen”.

TOP was een intern MKB‑controle‑ en workflow‑systeem. Exports daarvan kunnen bestaan uit:

• workflowmetadata
• interne notities
• selectiesignalen
• verwijderde dossierstructuren

TOP is nooit publiek beschreven, maar de datakluis bevat wél systeemexports die hier logisch bij horen.

💾 4. Lokale MKB‑bestanden van medewerkers

BDO meldt dat de datakluis ook bestanden bevat die afkomstig zijn van lokale schijven en netwerkschijven.

Voor MKB gaat het om:

• Excel‑toezichtlijsten
• Word‑notities
• interne werkinstructies
• screenshots
• exports van selectiesystemen

Dit type materiaal bleek bij FSV later cruciaal — en is nu ook voor MKB aanwezig.

🗃️ 5. Bestanden die eerder aan de PEFD hadden moeten worden geleverd

De datakluis bevat bestanden die aan de Parlementaire Enquête Fraudebeleid en Dienstverlening hadden moeten worden verstrekt, maar dat nooit zijn.

Omdat MKB een grote rol speelde in:

• risicoselectie
• toezicht
• CAF‑dossiers
• signalering

is het vrijwel zeker dat MKB‑bestanden in deze categorie vallen.

📌 Samenvattende tabel

Wat ligt er van MKB?

Bron

Metadata controledossiers

‍dossiernummers, selectiesignalen, status, workflow

‍Risicobestanden

‍profielen, toezichtlijsten, RAM/EVA/CAB‑koppelingen

‍Systeemexports (TOP)

‍workflowdata, interne notities, selectie‑metadata

‍Lokale bestanden

‍Excel‑lijsten, Word‑notities, screenshots

‍Bestanden voor PEFD

‍toezicht‑ en risicobestanden die eerder hadden moeten worden geleverd

‍

‍