Levens kapot gemaakt; bedrijven geruineerd; toekomst verdwenen
De toeslagenaffaire draaide niet alleen om terugvorderingen of systemen. Het draaide om mensen. Tienduizenden ouders werden onterecht als fraudeur bestempeld, ze verloren hun baan of onderneming, zagen hun relaties onder druk staan en kwamen in diepe schulden terecht. Zij konden het ondernemerschap niet meer uitoefenen. Werden gedwongen tot een faillissement.
Achter elk dossier schuilt een gezin dat jarenlang vocht voor rechtvaardigheid. En achter elk cijfer schuilen kinderen die opgroeiden in stress, onzekerheid of armoede – soms zelfs weggehaald uit hun thuissituatie.
Sinds 2021 ben ik betrokken bij dit onderwerp en ik blijf onderzoek doen naar de oorzaken, de impact en de gevolgen. Naar het handelen van de overheid. Het oplossen van de 'why me' question.
Waar het misging: de harde aanpak
Het schandaal ontstond door een combinatie van streng beleid, systeemfouten en een discriminerende risicoselectie. De cultuur van de Belastingdienst was een goed/fout cultuur. Fraudesystemen werden ingevoerd zonder de gebruiksaanwijzing goed te lezen. Ouderbijdragen van enkele euro’s werden al gezien als fraude. Bewijs werd genegeerd. Bezwaarprocedures waren ondoorzichtig. Ondernemingen werden ook gezien als systematische fraudeurs. Niet alleen kinderopvanginstellingen werden doelwit. Fiscale adviseurs, ondernemingen van alloctonen en buitenlanders, uitzendbureaus, horecaondernemingen, koeriersbedrijven, schoonheidssalons. De overheid hield jarenlang vast aan een harde lijn, terwijl de menselijke gevolgen buiten beeld bleven. Een vooringenomen manier van handelen zorgde voor oogkleppen. Een CAF-team beet zich als een terrier in zaken, zette toeslagen stop, werkte samen met de gehele organisatie.
- Hoe konden zoveel ouders én ondernemers onterecht worden beschuldigd? Hoe werkte het CAF-team én eerdere systemen?
- Wat was de aanleiding voor de 'selectie'?
- Waarom duurt de hersteloperatie zo lang en is deze onnodig kostbaar?
Wat is de rol van MKB en Particulieren? Is er doelbewust gehandeld? Met welk doel en wat is de motivatie? Met wie zijn de gegevens gedeeld? Wat houdt de Belastingdienst bij?
Gedupeerde
gezinnen
Gedupeerde
kinderen
Uit huis geplaatste
kinderen
Overleden ouders
en kinderen
Ondernemers
geraakt
Ex-partners
Toeslagenaffaire in cijfers
De toeslagenaffaire is geen abstract dossier. Het gaat over mensen, gezinnen en levens die stil kwamen te staan. Een paar cijfers die de omvang laten zien:
De meest recente cijfers zijn te vinden op de website van Herstel Toeslagen, onder het kopje feiten en cijfers.
Niet alle cijfers zijn volledig bekend. Het aantal ondernemers is in een rapport uit 2021 gedestilleerd. Niet alleen zijn ondernemers met toeslagenterugvorderingen geraakt. Ook zijn er veel ondernemers geraakt, zoals de kinderopvanginstellingeigenaren.
De cijfers m.b.t. de uithuisgeplaatste kinderen zijn ook niet correct. De cijfers zijn vanaf 2015 geregistreerd. Er mist minstens 10 jaar. Ook zijn de cijfers bekend toen het aantal gedupeerde ouders de helft lager was. Ik heb hier zelf tijdens mijn studie nderzoek naar gedaan. Binnenkort publiceer ik mijn bevindingen. Ook het aantal overleden ouders en kinderen is niet te vinden in de cijfers. Het laatst bekende cijfer is in het rapport van de Commissie van Dam te vinden. Dit is van bijna 18 maanden geleden. Dagelijks komen er nieuwe aanmeldingen.
Feiten en cijfers | Herstel Toeslagen (UHT)
Meer dan geld: de menselijke gevolgen
De schade was niet alleen financieel van aard. Ouders vertelden over slapeloze nachten, schaamte, verlies van werk, psychische problemen en jarenlange onzekerheid. Verlies van ondernemingen, een vlucht naar het buitenland, ouders en kinderen die hun schoolopleiding en studie moesten afbreken.
Voor kinderen betekende het stress, instabiliteit en in sommige gevallen zelfs uithuisplaatsingen.
Veel gezinnen proberen nog steeds hun leven opnieuw op te bouwen.
Daarom blijft mijn onderzoek doorgaan – omdat de impact groot is en het herstel tijd, begrip en transparantie vraagt.
Laatste artikelen & inzichten
Mijn onderzoek blijf ik actief delen via artikelen, analyses en updates over nieuwe ontwikkelingen.
Digitale doofpot: minstens 64 miljoen documenten met cruciale informatie pas na zeven jaar weer in beeld
Staatssecretarissen Sandra Palmen-Schlangen en Eelco Eerenberg hebben bekend gemaakt dat er een onderzoek ingesteld wordt naar de 'in juli 2025 ontdekte digitale kluis met tenminste 64 miljoen documenten'. In de kluis (dit is een voor medewerkers afgesloten bewaaromgeving: de Q-schijven) zit informatie die zeven jaar eerder onvindbaar is gemaakt. Niet beschikbaar voor en niet aangeleverd ten behoeve van WOO-verzoeken en (parlementaire) onderzoeken. Niet beschikbaar voor de ouders en ondernemers die beoordelingen hebben doorlopen. Niet beschikbaar om de juiste informatie m.b.t. de FSV-vermeldingen te doen. Ook de Tweede Kamer der Staten-Generaal was niet op de hoogte.
'Als er maar één pen fout ligt, dan hang je'
FAILLISSEMENT KINDEROPVANGINSTELLING & REINTEGRATIEBUREAU MOEDER M. EN DOCHTER L. Moeder en dochter hebben een kinderopvanginstelling en een reintegratie-atelier in de Gemeente D. Na langer dan 50 jaar ondernemen, gaat de onderneming ten onder. Een onbetaalde rekening van de Gemeente D. speelt een grote rol. Dochter L. wordt verdacht van fraude met toeslagen. Ondertussen stalkt een wethouder met sms'jes. Toezicht van GGD en Politie volgt. Haar reputatie als ondernemer is ondertussen ernstig geschaad. Zelfs de Rotary wijst haar de deur. Een baan vinden op haar niveau kan ze niet meer vinden, na haar faillissement. Haar moeder kan het allemaal niet meer bolwerken, de angst dat haar kleinzoon uit huis wordt geplaatst is groot. Haar dochter is ook voortdurend in gevaar.