Aannemelijkheid, ruimhartigheid en eerlijkheid als leidende principes in de hersteloperatie

Aannemelijkheid, ruimhartigheid en eerlijkheid als leidende principes in de hersteloperatie
Advies Oudercommissie Kinderopvangtoeslag - 6 juni 2024
Inleidend: “De zoveelste klap in het gezicht van de gedupeerde ouders”
De Oudercommissie Kinderopvangtoeslag heeft met ongeloof, boosheid en verdriet kennisgenomen van het opschorten van de door ouders gewaardeerde schaderoute van de Stichting Gelijkwaardig Herstel. Er is van meet af aan gecommuniceerd dat de hersteloperatie is gestoeld op twee uitgangspunten, te weten: aannemelijkheid en ruimhartigheid – met als doel: vertrouwen herstellen bij gedupeerden van de toeslagenaffaire, financieel herstel en zorgen dat de ouders die het betreft een nieuwe start kunnen maken. De Oudercommissie constateert dat het Ministerie van Financiën in tegenspraak handelt met die uitgangspunten. Het ingrijpen van het Ministerie op de enige route die recht aan het verhaal van ouders doet, is hier het betreurenswaardige én ironische voorbeeld van. Dit betreft immers een schaderoute die niet alleen kan rekenen op hoge waardering van getroffen ouders, maar ook nog eens tegen (relatief gezien) de laagste uitvoeringskosten per gedupeerde. Terwijl in de media het beeld wordt geschetst dat de kosten van de hersteloperatie exorbitant zullen stijgen als deze route na de pilot ongewijzigd wordt voortgezet. De Oudercommissie waagt te betwijfelen of potentiële besparingen op uitvoering, bezwaar, beroep etc. zijn verdisconteerd in deze berekening. Opschaling van deze werkwijze zou immers zomaar kunnen leiden tot de zo gewenste versnelling in de hersteloperatie – waardoor het enorme uitvoeringsapparaat (dat tot nu toe niet heeft opgeleverd wat ervan werd verwacht) versneld kan worden afgebouwd. Neem alleen al de kosten van constante ‘verbouwingen’ en uitbreidingen bij CWS (die vooralsnog geen effect sorteren). Dat is pas echt onuitlegbaar. Wat ook onuitlegbaar is, is dat een groot aantal gedupeerden die zich hadden aangemeld voor de aanvullende schaderoute bij SGH, of reeds in het proces zitten, nu weer in onzekerheid verkeren. Vergeet niet: de toeslagenaffaire is ouders niet overkomen, maar aangedaan. De Oudercommissie adviseert daarom om de onafhankelijke aanpak van SGH, die recht doet aan de leidende principes ‘aannemelijkheid’ en ‘ruimhartigheid’ – zo snel mogelijk voort te zetten.
Een ander belangrijk punt betreft de beeldvorming. Het gaat ineens niet meer over het ongekende onrecht, maar over de ongekend hoge kosten van de hersteloperatie. Het gaat niet meer gaat over een nieuwe start van gedupeerden, maar een frisse start voor een nieuwe bewindspersoon. Er wordt een beeld geschetst dat de gedupeerde ouders de overheid een poot willen uitdraaien. Ruimhartige genoegdoening en schadeloosstelling aan ouders die door de mangel zijn gehaald door diezelfde overheid, wordt vergeleken met ‘voor Sinterklaas spelen’. Dit voelt buitengewoon oneerlijk voor gedupeerden. Er was immers ook geen maximum aan de bedragen die bij ouders werden teruggevorderd; geen grens aan het leed dat hen is aangedaan.
De Oudercommissie adviseert daarom het volgende:

Wees als overheid bondgenoot van gedupeerde ouders. Handel conform de eigen uitgangspunten en zet de onafhankelijke aanpak van SGH zo snel mogelijk voort. Handhaaf daarbij de onafhankelijke positie van SGH. Dat betekent dat de dienstverlening van SGH niet langer wordt opgeschort, dat niet wordt getornd aan de onafhankelijkheid van SGH en dat een beslissing niet wordt doorgeschoven naar een nieuw Kabinet.

Verschaf op de kortst mogelijke termijn duidelijkheid ( in ieder geval voor het zomerreces) aan gedupeerden. Het is niet aanvaardbaar dat ouders weer een ‘zomer vol onzekerheden’ tegemoet gaan.

Neem als demissionair staatssecretaris van Financiën - Toeslagen en Douane, publiekelijk afstand (in de media, maar ook in het aanstaande Kamerdebat) van de negatieve media-uitingen die een klap zijn in het gezicht van de gedupeerde ouders.