Door de toeslagenaffaire verloor Herman alles
Door de toeslagenaffaire verloor Herman alles, maar jaren later voelt hij zich toch 'een rijk en gezegend mens' - RijnmondGa naar hoofd content
Lees voor
TOESLAGENAFFAIRE
Door de toeslagenaffaire verloor Herman alles, maar jaren later voelt hij zich toch 'een rijk en gezegend mens'
Gisteren, 08:52 • Aangepast Gisteren, 09:26 • 5 minuten leestijd
Herman in gesprek met 'luisterend schrijver' Deirdre.© Rijnmond
Het ging Herman uit Rotterdam voor de wind, maar door het toeslagenschandaal verloor hij in korte tijd zijn baan, partner, vrienden en familie. Hij belandde zelfs een periode op straat. Nu, 13 jaar later, durft hij eindelijk weer naar de toekomst te kijken, mede dankzij een luisterend oor.
“Ik voel mij ondanks alles een rijk en gezegend mens en ik blijf positief.” Het is een mooie mindset die Herman uit Rotterdam anno 2025 heeft, maar die positiviteit is verre van vanzelfsprekend. In 2012 kreeg Herman een brief op de deurmat van de Belastingdienst die zijn leven voorgoed veranderde.
Herman herinnert zich nog hoe het leven hem, juist vlak voor de brief, toelachte. “We hadden als gezin net een nieuw huis gekocht en mijn partner en ik hadden allebei een fijne baan waar we nog echt in konden doorgroeien.”
“Maar in de brief die we toen kregen, stond dat we de kinderopvangtoeslag van dat hele jaar moesten terugbetalen. In eerste instantie denk je dan dat het nog om een foutje gaat van de Belastingdienst, maar ook bij de Belastingtelefoon konden ze niet helpen en werd er kil gereageerd. In de loop van de tijd realiseer je je dan dat je voor een enorm moeilijke opgave staat.”
Een glijdende schaal
Zo’n vier jaar later, tijdens Kerstmis 2016, slaapt Herman onder een viaduct van de A20. Hij legt uit hoe de enorme schulden hem op een glijdende schaal hadden gezet. “Ik verloor mijn baan. Daarnaast merkte ik dat mijn directe omgeving het vertrouwen in mij verloor. En in een relatie ga je als partners ook elkaar aankijken met de vraag wie er iets fout heeft gedaan.”
“Dat dit een landelijk schandaal was, was nog niet bekend. Dus mensen om je heen hadden het idee: ‘Je zal zelf wel iets fout hebben gedaan, want de Belastingdienst maakt geen fouten.’ Als je dan je huis, baan, sociale kring en gezin bent kwijtgeraakt, geloof je er niet meer in dat het ooit nog goedkomt wanneer je onder die brug slaapt.”
- LEES OOK
- Frank knapt fietsen op voor arme Rotterdammers: 'Zelf in toeslagenaffaire gezeten'
“Vlak voordat ik dakloos werd, had ik gelukkig nog een huisje kunnen vinden. Wel moest ik een paar maanden wachten voor dat beschikbaar werd. Het uitzicht op een dak boven mijn hoofd sleepte mij door die dakloze maanden heen.”
'Alles kwijtgeraakt'
Uiteindelijk krijgt Herman inderdaad zijn kleine woning, al was deze nog behoorlijk kaal. “Ik had geen spullen en ook geen cent meer over. Je komt dan echt in een isolement, ook omdat iedereen in je omgeving je al los heeft gelaten. Daarnaast ga je toch enorm aan jezelf twijfelen en gaat het knagen aan je zelfvertrouwen.”
Het is in deze moeilijke periode, waarin Herman van dag tot dag leeft, dat de kranten zich voor het eerst vullen met het nieuws over de toeslagenaffaire. “Het is heel vreemd, want ik kreeg dat wel mee, maar geloofde niet dat het ook mij betrof. Daarnaast durfde ik de Belastingdienst gewoon niet meer te bellen in die periode, dus ik kwam er niet achter dat er meer mensen waren met ditzelfde verhaal.”
Pas in 2020 durft Herman het aan om de Belastingdienst weer te benaderen. “In de zomer werd ik nog teruggestuurd, maar in september zei iemand: 'Meneer, u bent een schrijnend geval, we gaan u meteen helpen.’ Dat moment was heel dubbel, omdat je enerzijds enorm opgelucht bent met de erkenning dat het niet jouw fout is. Anderzijds vraag je je af wat je aan die erkenning hebt; ik was toch al alles kwijt.”
- LEES OOK
- Sulav is gedupeerd door de toeslagenaffaire, nu helpt zij anderen in dezelfde situatie
'Feest van herkenning'
Nadat Herman officieel wordt erkend als gedupeerde, doet hij iets heel bijzonders. “Ik ben behoorlijk actief geworden in het helpen van andere gedupeerden. De eerste keer dat ik met een andere toeslagenouder sprak, was dat een feest van herkenning, hoe gek dat ook klinkt. Het is de echte bevestiging dat je niet de enige was.”
Hoewel Herman veel gedupeerden weet te helpen, vraagt hij zelf nog niet om hulp. Wel hoort hij van Stichting (Gelijk)Waardig Herstel, waar zogeheten vrijwillige ‘luisterende schrijvers’ in gesprek gaan met toeslagenouders. Zij tekenen deze gesprekken vervolgens op in een ‘feitenrelaas’ om zo alle gebeurtenissen en gevoelens als gevolg van de toeslagenaffaire in kaart te brengen en op basis daarvan te berekenen waar de gedupeerden nog recht op hebben als compensatie van de overheid.
Bij Stichting (Gelijk)Waardig Herstel gaan zogeheten ‘luisterende schrijvers’ in gesprek gaan met toeslagenouders.© Rijnmond
In eerste instantie houdt Herman zich afzijdig van de stichting. “Enerzijds omdat ik een beetje mensenschuw was geworden. Anderzijds omdat ik ook nog te veel aan het overleven was en als je aan het overleven bent, is jezelf kwetsbaar opstellen wel het laatste waar je aan denkt. Tot ik besloot dat ik zelf wel luisterend schrijver wilde worden om anderen te helpen.”
Stichting (Gelijk)Waardig Herstel zegt in Rotterdam veel luisterende schrijvers nodig te hebben: “Landelijk zijn nu meer dan 8200 Nederlanders als luisterend schrijver naar voren gestapt. Maar alleen in Rotterdam wonen al elfduizend gedupeerden. Vele van hen ervaren nog altijd geen herstel, zowel emotioneel als financieel. Als luisterend schrijver maak je het grote verschil voor een ouder en je hoeft geen professioneel schrijver te zijn. Je moet alleen maar goed en zonder (voor)oordelen kunnen luisteren.”
'Ruimte om het verdriet'
Omdat hij zelf gedupeerd is, kon Herman geen luisterend schrijver zijn. Wel ging hij werken voor de stichting in een andere rol. En na verloop van tijd belandde hij zelf op de stoel van ‘Verteller’, om te spreken met luisterend schrijver Deirdre.
“Ik sprak elke vrijdag met haar over alles wat er gebeurd was, zo’n twee uurtjes lang. Dat waren intense en zware gesprekken en ik was elke keer blij dat het daarna weekend was om even bij te komen. Toch merkte ik gaandeweg wel dat het verlichting bracht. Het verdriet werd niet per se kleiner, maar de ruimte om het verdriet werd groter.”
Luisterend schrijver Deirdre blikt, net als Herman, met genoegdoening terug op hun gesprekken: “Het was enerzijds intens en heel heftig om me te realiseren dat dit vanuit de overheid iedereen kon gebeuren, al heb je je zaakjes nog zo goed voor elkaar. Tegelijkertijd was het heel fijn om dit überhaupt te kunnen doen, want we leven in een tijd waarin je je bij heel veel dingen machteloos voelt. En dit is eigenlijk iets waar je heel concreet iemand mee kan helpen.”
Vrijheid
Herman zegt dat Deirdre “half niet weet wat ze voor hem heeft betekend.” Hij heeft mede dankzij haar zijn leven volledig weer weten op te pakken en ook familiebanden, zoals met zijn moeder, weten te herstellen. “Dat weegt sowieso al niet meer op tegen welk bedrag dan ook. Daarnaast ben ik weer autonoom in mijn denken en ik durf eindelijk weer plannen te maken voor over tien jaar in plaats van te leven van dag tot dag.”
“Ik zat net als alle toeslagenouders in een onzichtbare gevangenis. Maar nu ervaar ik weer vrijheid.”
- LEES OOK
- Dit is hoe Rotterdam de toeslagenaffaire wil afhandelen: 'De tijd is mijn vriend en vijand'
Deel dit artikel
O
.avif)