Dwangsommen in toeslagenaffaire strop voor kabinet: rekening loopt op tot ruim 150 miljoen euro
Dwangsommen in toeslagenaffaire strop voor kabinet: rekening loopt op tot ruim 150 miljoen euro
DoorLeon Brandsema en Niels Rigter
12 mrt. 2025in Financieel
Den Haag - Het kabinet probeert de vastgelopen afhandeling van de toeslagenaffaire te versnellen. Toch lukt het niet om een van de grootste obstakels weg te nemen: de dwangsommen die de staat moet betalen als ze te laat is met beslissen – bijna altijd. De rekening daarvan loopt voor dit jaar op naar 50 miljoen euro, bovenop de al ruim 100 miljoen uitgetrokken euro’s uit de afgelopen jaren.
De kosten van de afhandeling van de toeslagenaffaire lopen rap op: alleen al aan dwangsommen betaalde het kabinet ruim 150 miljoen euro.
Deze vrijdag komt het kabinet naar verwachting met een plan om de vastgelopen hersteloperatie vlot te trekken. Dat is nodig: met het huidige tempo kan het nog wel twintig jaar duren voordat alle gedupeerde ouders zijn gecompenseerd, zo concludeerde de commissie-Van Dam twee maanden geleden.
Dwangsommen bij toeslagenaffaire zorgen voor vertraging
Er is een wirwar van regelingen, ouders moeten maanden of jaren wachten tot hun schade is vastgesteld en als er wordt besloten over hun dossier, maken ze massaal bezwaar. Ze vinden bijvoorbeeld dat ze ten onrechte niet als gedupeerde zijn betiteld of vinden de geschatte hoogte van hun (aanvullende) schade te laag.
Bekijk ook:
Gedupeerde toeslagenaffaire na schokkend rapport: ‘Bevestigt wat wij al vijf jaar zeggen’
Eind vorig jaar zijn er al 15.000 bezwaren ingediend, waarvan nog maar een derde is afgehandeld. Vooral de praktijk van de dwangsommen bij niet tijdig beslissen zorgt voor vertraging, zo onderstreepte Van Dam.
Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen
De Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) moet eigenlijk binnen twaalf weken een besluit nemen over een bezwaar, maar door personeelsgebrek en filevorming in de dossiers lukt dat zelden. Ouders kunnen het UHT dan in gebreke stellen, wat eind december al 44.000 keer was gebeurd.
Bekijk ook:
Als er na twee weken nog geen besluit is, krijgt de bezwaarmaker bedragen van 23 tot 100 euro per dag. Uiteindelijk kan het opleggen van een dwangsom 15.000 euro opleveren, ook voor wie uiteindelijk geen gedupeerde blijkt te zijn.
’Dwangsommen zijn verdienmodel geworden’
De dwangsommen zijn volgens Van Dam ’een verdienmodel’ geworden dat niet zorgt voor versnelling, maar voor vertraging van de hersteloperatie. In totaal is de overheid alleen aan de dwangsommen voor 2025 al zo’n 50 miljoen euro kwijt, de totale rekening komt boven de 150 miljoen euro uit. Het kabinet moet de dwangsommen afschaffen, adviseerde Van Dam.
Bekijk ook:
Column: afwikkeling van toeslagenschandaal tot 2045? Onmenselijk lang
Alleen: dat lukt niet. Tenminste: niet zonder de wet aan te passen. Een wetswijziging kost tijd en gaat niet op voor de 15.000 lopende zaken.
Prinses Laurentien
Dus ook al maken tegenwoordig minder gedupeerden bezwaar, door de ’file’ van oude zaken blijft het UHT ermee zitten. Advocaten van gedupeerde ouders zeggen dat dat ze die dwangsommen wel móeten opleggen, anders komen die dossiers helemáál onderaan de stapel te liggen.
Bekijk ook:
Op een ander vlak gaat het kabinet de hersteloperatie wél vereenvoudigen. Er komen in principe twee manieren om aanvullende schade af te handelen, waarvan de Stichting Gelijkwaardig Herstel van prinses Laurentien er één is.
Bekijk ook:
Topambtenaar Financiën ’moest kotsen’ van tips prinses Laurentien rond compensatie toeslagenaffaire
.avif)