Jaïrs moeder moest plots tienduizenden euro’s betalen, daarna volgde bijna dagelijks bezoek van deurwaarders

Dagelijks deurwaarders aan de deur, Nederland ontvluchten en je moeder die op de fraudelijst van de Belastingdienst terechtkomt. Het overkwam Jaïr van den Essenburg als 9-jarig jongetje. Nu hoopt hij de schaamte te doorbreken. ,,Ik wil laten zien dat je eruit kan komen, maar dat je dat zelf moet doen.”

Maurice Gispen 12-05-24, 11:30 Laatste update: 12-05-24, 14:35

• 18 REACTIES

Tot op de dag van vandaag zit Jaïr’s moeder in de bezwaarprocedure bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT). Ze probeert aan te tonen dat ze in 2008 onterecht als fraudeur werd bestempeld. Om als gezin hun ‘privacy en rust’ terug te krijgen, verhuisden ze van Delft naar België. Want met elke dag deurwaarders aan huis, was door de buurt wandelen geen pretje.

Net als de moeder van Jaïr zijn er bijna 69.000 ouders die zich bij het UHT hebben aangemeld als ‘gedupeerde’ van de ‘toeslagenaffaire’. Tussen 2004 en 2019 moesten tienduizenden ouders onterecht kindertoeslag terugbetalen, waardoor veel van hen in de schulden terechtkwamen.

Ineens allemaal vreemden in huis

Sommige ouders raakten hierdoor hun huis kwijt of kinderen werden uit huis geplaatst. Inmiddels is bij 35.117 van de ouders die zich hebben aangemeld, erkend dat ze onterecht geld moesten terugbetalen aan de Belastingdienst.

Jaïr (24) kan zich alles nog goed herinneren. ,,Eerst begon het met brieven. Mijn moeder moest van de ene op de andere dag tienduizenden euro’s betalen.” De alleenstaande moeder kan dat geld niet zomaar ophoesten en komt in een vicieuze cirkel van schulden terecht. ,,Daarna stonden er bijna dagelijks deurwaarders voor de deur. Een keer forceerden ze de voordeur en stonden er ineens allemaal vreemden in ons huis.”

Verjaardagen werden niet meer gevierd en om avondeten te kunnen kopen zag Jaïr hoe zijn moeder soms zelf niet at. ,,Ze wilde ons niets laten merken, maar ik had dat stiekem wel door.”

Lees ookJaren na toeslagenaffaire toont nieuwe Bulgarenfraude dat het systeem nog altijd fraudegevoelig is

Ook op school begon hij te merken hoe andere kinderen wel op vakantie gingen. ,,Zij hadden iets wat ik niet had, dus op school begonnen kinderen me te pesten.” Op zijn school in Delft vond hij daarom niet zijn draai. Als dat zich opstapelt met aanhoudende deurwaarders aan huis besluit het gezin naar een dorpje in België te verhuizen.

Een wereld van verschil. ,,Eerst woonden we in de stad, haalden roti op de hoek en gingen naar de markt in Den Haag. Dat hadden we opeens niet meer.” Maar tegelijkertijd geeft de afstand van Delft hun ‘rust en privacy’ waar ze weer langzaam hun leven kunnen herpakken.

Profvoetballer

De levenslust en de blijdschap die Jaïr had als jongetje, verdwijnt als zijn moeder in de schulden terechtkomt. ,,Ik was altijd actief en wilde profvoetballer worden, maar mijn moeder kon de contributie van de voetballessen niet meer betalen.”

Er hangt een donkere wolk boven het gezin, want de angst dat Jaïr en zijn zusje uit huis worden geplaatst is groot. Het levert permanente onrust op. ,,Mijn cito-scores waren laag en dat is ook niet heel gek want als je als kind zo gestrest bent, heeft dat invloed op je schoolresultaten.”

Ik wil laten zien dat je eruit kan komen, maar dat je dat zelf moet doen

Jaïr

Maar hij laat het er niet bij zitten. In België zette hij al zijn herinneringen op papier en richtte hij ‘Jaïr Foundation’ op in samenwerking het Fonds voor Cultuurparticipatie, waarmee hij vanaf juli jongeren gaat begeleiden. Daarnaast maakt hij maakt met het ministerie van Financiën een podcast waarin hij vragen beantwoordt, speciaal voor kinderen van ‘gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire’. Met de documentaire hoopt hij de schaamte, die hij heeft gekend, te doorbreken. ,,Ik wil laten zien dat je eruit kan komen, maar dat je dat zelf moet doen.”

De documentaire ‘Kind van het Toeslagenschandaal’ is zondag 12 mei om 16.25 uur bij de NTR op NPO 2.