Kabinet wil 'Laurentien-methode' opschalen en toeslagenouders beter helpen

Door José Boon

14 mrt 2025 om 14:44Update: 3 uur geleden

294 bijdragen

Het kabinet geeft toe dat de hersteloperatie na het toeslagenschandaal uit de hand is gelopen, waardoor met name de zwaarder gedupeerden niet goed geholpen worden. De operatie moet eenvoudiger, zodat alle gedupeerden eind 2027 hun schade vergoed hebben.

Het kabinet reageert daarmee op een kritisch rapport uit januari met de veelzeggende titel Minder beloven, meer doen. De commissie-Van Dam raadde daarin aan om de hersteloperatie simpeler te maken en om de "heilige belofte" dat iedereen in 2027 geholpen zou zijn los te laten.

"Op onderdelen is het proces vastgelopen", geeft staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen) vrijdag toe in een brief aan de Tweede Kamer. Zo moeten mensen te lang wachten op hun persoonlijke dossier en op de behandeling van bezwaren.

Persoonlijke dossiers zwartlakken vanwege geheimhoudingsregels moet de uitzondering in plaats van de regel worden. Verder wil het kabinet af van dwangsommen, die de overheid moet betalen als gedupeerden te lang moeten wachten op de behandeling van hun bezwaar.

De uitvoeringsorganisatie wil de berg bezwaren wegwerken zonder dat dwangsommen daarbij in de weg zitten. Daarmee volgt Palmen het advies van de commissie op.

'Laurentien-methode' opschalen

Een ander struikelblok is de veelheid aan routes voor mensen die meer schade hebben geleden dan 30.000 euro. Zij kunnen nu kiezen tussen vijf verschillende behandelingen, die stuk voor stuk op een ander uit te keren bedrag uitkomen.

Die vijf routes worden straks teruggebracht tot twee, belooft Palmen. De eerste route wordt die van Stichting Gelijkwaardig Herstel (SGH), ook wel bekend als de 'Laurentien-methode'. Daarbij kunnen gedupeerden hun verhaal doen en maakt een schadeanalist vervolgens een berekening. Vertrouwen weegt hierbij zwaarder dan bonnetjes.

Op dit moment controleert het ministerie van Financiën nog alle schadeberekeningen van SGH. Daar moet een einde aan komen, schrijft Palmen. Binnen drie maanden ligt er één rekenwijze zodat iedereen dezelfde berekeningen kan maken en controles minder nodig zijn, belooft ze. Wel houdt het kabinet "oog voor de relatie tussen de geleden schade en het toeslagenschandaal".

Om de vaart erin te krijgen, moet flink opgeschaald worden bij SGH. "Als we de ruimte krijgen, kunnen wij alle gedupeerden binnen 2,5 jaar helpen", zei een woordvoerder van SGH eerder op de dag tegen NU.nl. Het kabinet wil samen met de stichting kijken hoe er meer mensen geholpen kunnen worden.

De stichting werkt samen met 25 grote organisaties zoals KPMG en Rabobank, die hun personeel tegen een laag tarief 'uitlenen' aan de hersteloperatie. Verder zijn er bijna achtduizend vrijwilligers die als luisterend schrijvers aan de slag willen.

Gedupeerden die geen behoefte hebben om hun verhaal uitgebreid te delen, kunnen straks terecht bij 'route B'. Daar mogen ze zelf of met een advocaat rechtstreeks bij de uitvoeringsorganisatie hun schade "aannemelijk maken".

Apart loket voor slachtoffers die huis zijn verloren

Voor ingewikkelde schadeposten komt een apart loket. Het gaat dan bijvoorbeeld om de reële schade die iemand heeft geleden door de gedwongen verkoop van een huis. Daarnaast moet de hulp aan gezinnen die de regie kwijt zijn over hun leven worden uitgebreid. Het gaat om ongeveer 2.500 gezinnen.

Het kabinet belooft "zo snel mogelijk" verbeteringen door te voeren, al zijn niet alle maatregelen en doelen uitgewerkt. De uniforme rekenwijze, route B en de route voor complexe schade krijgen de hoogste prioriteit. Extra geld heeft Palmen voorlopig niet nodig, iets waar ze eerder wel voor waarschuwde.

Palmen wil de financiële schade van alle gedupeerden eind 2027 hebben gecompenseerd. Ze benadrukt dat het herstelproces voor veel gezinnen langer kan duren. Het ministerie wil in gesprek met gedupeerden over de nazorg op de lange termijn.

Hersteloperatie in cijfers

• De hersteloperatie startte in 2019, toen de overheid nog uitging van enkele honderden gedupeerden.
• Inmiddels blijkt dat er bijna 41.000 slachtoffers zijn.
• Mogelijk heeft de helft van deze groep aanvullende schade, vermoedt het ministerie van Financiën.
• Ongeveer 1.500 ouders hebben de aanvullende schade vergoed gekregen.
• Er is 11,7 miljard euro gereserveerd voor de hele hersteloperatie.