Excuses aan uithuisgeplaatste kinderen toeslagen in januari 2027

In januari wil het kabinet excuses maken aan de kinderen uit gezinnen die zijn getroffen door de toeslagenaffaire en uit huis zijn geplaatst. Dat schrijven staatssecretarissen Claudia van Bruggen (Justitie, D66) en Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos) en minister Mirjam Sterk (CDA) van Jeugd in een Kamerbrief.

Uit Trouw 25 september 2026

Opnieuw beoordelen

Het kabinet gaat nu aan de slag om de dossiers van deze kinderen opnieuw te beoordelen, op verzoek van ouders en jongeren. Die herbeoordeling kan ertoe leiden dat kinderen weer naar huis kunnen of erkenning krijgen voor wat zij en hun ouders hebben meegemaakt. “We starten met een beperkt en duidelijk afgebakend aantal dossiers. Zo kunnen we zorgvuldig toetsen wat haalbaar en verantwoord is,” schrijven de bewindslieden.

Eerder is een steunpunt opgericht voor ouders en jongeren die hulp zoeken na de uithuisplaatsing. Dit steunpunt stopt per april 2028. Mensen kunnen zich nog melden tot 31 december dit jaar, zodat het traject van degenen die zich aanmelden goed doorlopen kan worden. De bewindslieden verwachten dat de meeste ouders dan de gelegenheid hebben gehad om zich te melden.

STAPELING VAN OVERHEIDSINGRIJPEN 

'Door de stapeling van overheidsingrijpen - eerst door de onterechte terugvorderingen en vervolgens door een uithuisplaatsing - hebben jongeren extra leed ervaren. Uit gesprekken met deze jongeren werd duidelijk dat de gevolgen nog dagelijks voelbaar zijn'. Zo staat te lezen in de Kamerbrief die 25 september 2026 die door Staatssecretaris Justitie en Veiligheid - Claudia van Bruggen, Staatssecretaris Herstel Toeslagen - Sandra Palmen en Staatsecretaris van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport - Mirjam Sterk aan de Tweede Kamer is toegezonden. In de bijlage van de kamerbrief zijn de cijfers uit de koppelingen van bestanden van UHT met de rechtspraak samengevat.

Nog altijd zijn de cijfers niet compleet

In 2021 kwam de eerste CBS-analyse van de cijfers over de periode 2015 tot 2020:

1115 kinderen

In mei 2022 volgde een tweede CBS-analyse over de periode 2015 tot 2021:

1675 kinderen

Op 7 februari 2025 meldt de kamerbrief van Weerwind over de periode tot 2025

3532 kinderen

Uit datakoppeling is over de periode tot eind 2025 - aan de hand van de integrale beoordelingen voorlopig vastgesteld:

4791 kinderen

Kloppen deze cijfers wel?

Zijn dit dan wel de juiste cijfers? Ook deze cijfers geven beperkt weer hoe er is gehandeld en met welk resultaat.

🤦  de cijfers nemen de periode 2005 tot 2015 en het jaar 2026 niet mee. Geen actuele cijfers dus!

🤦 veel uithuisplaatsingen zijn gerealiseerd vanwege de CAF-onderzoeken naar de kinderopvanginstellingen. Kinderopvanginstellingen zijn geselecteerd op basis van afkomst. Alleen de kinderen die een achtergrond in het buitenland zijn betrokken bij terugvorderingen en extra onderzoeken. Veel ouders moesten zelfs alle toeslagen terugbetalen.

🤦vrijwillige uithuisplaatsingen zijn niet meegenomen in het onderzoek.

🤦ook de kinderen van ouders die met terugvorderingen van andere toeslagen te maken kregen zitten niet in de cijfer.s

🤦de cijfers van ondernemers die in financiële problemen kwamen door hun 'fraudenotering' en ook te maken kregen met gedwongen uithuisplaatsingen zijn niet in beeld nog. Pas recent is per kamerbrief van 3 juli 2026 erkenning gekomen voor het feit dat er niet alleen bij de afdeling Toeslagen terugvorderingen plaatsvonden. De oorsprong vond plaats bij afdeling MKB, die samenwerkte met Toeslagen vanwege hun 'fraudenotering'.

🤦de cijfers van de koppeling van bestanden zijn nog niet volledig onderzocht. Niet duidelijk is of alle rechterlijke machtigingen zijn uitgevoerd.

🤦alleen de erkend gedupeerde ouders zijn meegenomen. Verwacht wordt dat er in binnen- en buitenland nog aanmeldingen in verband met de hardheidsclausule zullen plaatsvinden. Ook gaat het om één ouder in een gezin, terwijl ook bijna 9.000 ouders gescheiden zijn en ook in een ander gezin getroffen kunnen zijn.

🤦het is onduidelijk of 1016 kinderen die in maart 2026 aangemerkt zijn voor 'dossiervalidatie' wel of niet meegenomen zijn in de einduitkomst.

De cijfers zijn sterk in beweging gekomen ná het onderzoek van Mariette Hamer.

Ook hebben veel ouders te maken gehad met ondertoezichtstellingen (OTS). Dit heeft voor grote spanningen en angsten gezorgd. In steden gonsten de verhalen dat kinderen weggehaald werden door de politie. Ouders vertrokken spoorslags naar het buitenland.

Een centraal register van alle ouders en kinderen ontbreekt nog altijd

Dagelijks bereiken mij verhalen van ouders die niet weten waar hun kinderen zijn én of deze nog in leven zijn of dat zij in het buitenland wonen. Kinderen zijn in andere gezinnen opgegroeid of in instellingen en zijn nog lang niet allemaal weer herenigd met hun ouders.

Tot en met 31 december 2026 kunnen nieuwe aanmeldingen bij het Ondersteuningsteam worden gedaan. Tot nu toe zijn er 1509 aanmeldingen geweest en 1002 ondersteuningstrajecten. Meld je dus snel aan als hulp nodig is met herstel en hereniging.

Herbeoordelingen

Ouders en kinderen willen graag dat hun dossier opnieuw en onafhankelijk wordt beoordeeld. Een start wordt hiermee gemaakt met een afgebakend aantal dossiers.

Ondersteuning bij herstel en toekomstperspectief

Jongeren hebben behoefte aan hulp met onderwijs- en ontwikkeling. Bij de gedwongen uithuisgeplaatste jongeren is veel financiële stress, instabiele thuissituaties zijn ontstaan, in instellingen kregen zij vaak geen of beperkt onderwijs.

Vertrouwen herstellen gaat stap voor stap

De ontwikkeling van de verbetermaatregelen wordt gemonitord. De voortgang wordt inzichtelijk gemaakt en wordt waar nodig aangepast. Alles met als uiteindelijke doel dat het vertrouwen stap voor stap wordt hersteld.

Op 29 september 2026 is een petitie aangeboden in de Tweede Kamer over de uithuisplaatsingen.

‍

Het plan van het kabinet is om in januari 2027 officiële excuses uit te spreken.