Ondernemers verloren alles door toeslagenaffaire, maar krijgen niets terug: 'Doelbewust kapotgemaakt'

De toeslagenaffaire raakte niet alleen ouders en kinderen, maar ook bedrijven. De Belangengroep Gedupeerde Ondernemers Toeslagen vraagt daar aandacht voor bij de overheid. De belangengroep wil erkenning voor het leed dat is aangericht en hulp voor gedupeerde ondernemers.

Anne Boer

‍

5 mei 2026, 16:00•Laatste update: 19:46

‍

Een overzicht van de gebeurtenissen in vier hoofdstukken:

‌

Sinds 2020 is de overheid bezig met het compenseren van slachtoffers van de toeslagenaffaire. Duizenden ouders zijn ten onrechte beschuldigd van fraude. Bijna 70.000 mensen hebben zich gemeld als gedupeerde. De overheid heeft bijna 44.000 ouders tot dusver erkend als slachtoffer, waarbij ook zo’n 117.000 kinderen zijn geraakt.

De overheid heeft toegegeven dat de Belastingdienst tussen 2005 en 2019 massaal ten onrechte toeslagen terugvorderde. Het gaat om kinderopvangtoeslag, huurtoeslag, zorgtoeslagen en/of het kindgebonden budget.

Ouders moesten vaak snel grote bedragen terugbetalen. De Belastingdienst bood tegen de regels in geen persoonlijke betalingsregelingen aan. Dat zorgde voor grote financiële problemen met dramatische gevolgen.

Op een zwarte lijst

Veel ondernemers zijn volgens Paula Bouwer van Belangengroep Gedupeerde Ondernemers Toeslagen slachtoffer van dezelfde werkwijze. Diverse overheidsinstanties zetten ook ondernemers op een zwarte lijst en noemden hen onterecht fraudeurs.

‌

Ondernemers verloren hierdoor hun bedrijf en inkomen en kregen grote schulden. Relaties stonden onder druk of sneuvelden. Door de stress kregen ze gezondheidsklachten. De gevolgen raakten niet alleen ondernemers en hun gezinnen, benadrukt Bouwer. Ook familieleden, medewerkers en toeleveranciers liepen schade op.

„De schade is financieel en psychisch groot. Ik hoor werkelijk hemelschreiende verhalen van slachtoffers. Zoals die van een Marokkaanse man en vrouw die een beautysalon en een koeriersbedrijf hadden. Het echtpaar is zijn zaken kwijt en door alle stress ook elkaar. Veel gezinnen kunnen na al die jaren nog steeds geen nieuw leven opbouwen.’’

„De hersteloperaties houden geen rekening met de schade van ondernemers’’, zegt Bouwer. „Zij kunnen hun zakelijke dossiers niet opvragen en krijgen geen rechtshulp. Het is een verschrikking. De overheid doet alsof wij niet bestaan.’’

‌Ondernemer Jennieke Dorgelo raakte haar zorgonderneming in de Gemeente Kampen kwijt door bewuste tegenwerking

De Tweede Kamer stelde in november via een motie vast dat de toeslagenaffaire gevolgen heeft voor veel ondernemers en ook dat de staat ondernemers onvoldoende erkent in hun leed.

De Kamer roept het kabinet op uit te zoeken wat de omvang is van deze groep. Ook wil de Kamer weten welke problemen deze groep heeft en hoe het kabinet die aanpakt.

‌

„Ook dit is een ongekend schandaal’’, voorspelt Bouwer. „Ondernemers zijn doelbewust kapotgemaakt.’’

Donderdag 7 mei is daarom een belangrijke dag voor de gedupeerde ondernemers. Ze kunnen rechtstreeks hun verhaal vertellen aan de verantwoordelijke bewindslieden. Dat zijn de staatssecretarissen Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) en Eelco Eerenberg (Financiën).

‌

Ondernemer Jennieke Dorgelo uit Kampen verloor haar zorgonderneming door de verdenking van fraude

Jennieke Dorgelo (39) uit Kampen is als ouder persoonlijk erkend als slachtoffer van de toeslagenaffaire. Daarvoor heeft ze tot dusver 38.000 euro schadevergoeding gehad. Jennieke vecht nu voor een vergoeding voor de teloorgang van haar zorgbedrijf.

„Al twintig jaar zit ik in deze ellende. Eerst als moeder die toeslagen voor de kinderopvang moest terugbetalen en daarna als ondernemer. Ik ben 36 keer de hel in en uit geweest. Het is een proces van voortdurende rouw. Alsof je keer op keer een dierbare verliest.’’

Jennieke is veel kwijtgeraakt. Haar relatie is gestrand en haar kinderen zijn uit huis geplaatst. Ze raakte haar woning kwijt en was zelfs een tijdje dakloos. Haar bedrijf ging failliet. „Ik was ook mijn eigenwaarde kwijt. Je schaamt je kapot. Ik heb wat gehuild en gegild.’’

Na al die jaren gaat het nu beter. Ze heeft weer een fijn huis. Met de kinderen gaat het goed. Ze hoopt ooit weer een eigen onderneming te kunnen beginnen. „We vinden als slachtoffers vooral steun bij elkaar. Slachtoffers begrijpen wat je moet doormaken. En we leren van elkaar.’’

‌

De getroffen ondernemers vragen de overheid om aandacht en onderzoek. Ze willen onder meer weten hoe de selectie is gedaan, waarom hulp uitblijft en waarom de extra schade voor ouders die een onderneming hadden niet is erkend?

Volgens Bouwer is er al veel bekend en staat er veel zwart-op-wit in documenten, dankzij onderzoeken naar het toeslagenschandaal. Zij verzamelde zelf aanvullende informatie door gesprekken met tientallen slachtoffers, vroeg op basis van de Wet open overheid (Woo) allerlei documenten op en hield een enquête onder gedupeerde ondernemers.

„Op basis van afkomst, locatie, geslacht en type onderneming is doelgericht jacht gemaakt op ondernemers’’, stelt Bouwer. „Het begint met een vinkje achter de naam van ondernemers met een migratieachtergrond of buitenlanders met een onderneming. Vervolgens speelt ook de branche waarin ze actief waren een rol bij de jacht.’’

Kapsalons en garages

Ook zouden sommige branches in de ogen van de Belastingdienst verdachter zijn geweest. Bouwer noemt onder meer garagebedrijven, kapsalons, horeca en kinderopvanginstellingen. „De overheid hield jarenlang vast aan een harde lijn. Toeslagen werden onterecht hardvochtig teruggevorderd, terwijl de menselijke gevolgen buiten beeld bleven.’’

Jennieke Dorgelo heeft zich ook afgevraagd waarom de overheid jacht op haar maakte.

„Ik heb bij de gemeente inzage gevraagd in alle relevante documentatie. Daar is nu het wachten op. Misschien is het zo iets simpels dat ik een Iraanse man had en onze kinderen een Iraanse vader. Als je eenmaal een verkeerd vinkje achter je naam hebt, ben je kansloos.’’

Het is zo ontwrichtend

Dorgelo beseft dat het een ingewikkeld verhaal is. „Ik kan niet alles wat er is gebeurd op de toeslagenaffaire schuiven. Het is er allemaal wel mee begonnen. Het was zo ontwrichtend, zo zwaar, dat het tot de dag van vandaag invloed heeft.’’

Wat het volgens Bouwer en Dorgelo moeilijk maakt, is dat de ondernemers zich nauwelijks kunnen verdedigen.

„Je staat tegenover een reus. Belastingdienst, gemeente en allerlei organisaties werken samen. Als je ze erop aanspreekt, wijzen ze naar elkaar. Slachtoffers krijgen geen of onvoldoende informatie en ook geen inzicht in verrekeningen.’’

Jappenkamp

De strijd tegen onrecht heeft voor Paula Bouwer ook een diepere betekenis.

„Mijn moeder, oma en een oom zaten tijdens de Tweede Wereldoorlog in een Jappenkamp. Mijn opa is op 42-jarige leeftijd omgekomen in een kamp voor dwangarbeiders. Deze mensen is ook groot onrecht aangedaan door Nederland. We moeten voorkomen dat dit over dertig jaar in de geschiedenisboeken staat als nóg een schandaal. Het onrecht moet nu van tafel. Daarom is het gesprek op 7 mei zo belangrijk.’’

‍