Palmen zegt NSC vaarwel, partij chagrijnig over haar terugkeer in kabinet

Binnen NSC is wrevel ontstaan nu Sandra Palmen terugkeert in het kabinet als staatssecretaris. Palmen gaat onder eigen vlag door: ze gaat van de kieslijst voor de volgende verkiezingen af en zegt haar lidmaatschap van NSC op. NSC’ers vinden dat ze niet loyaal is aan haar partijgenoten die juist uit het kabinet stapten.

Tobias den Hartog, Elodie Verweij 02-09-25, 12:49 Laatste update: 02-09-25, 15:43

Alle NSC-bewindslieden stapten twee weken geleden collectief uit het kabinet, nadat minister Caspar Veldkamp zich tegengewerkt voelde over zijn Gaza-beleid. Toenmalig NSC-vicepremier Eddy van Hijum zei dat het ‘niet geloofwaardig’ was geweest als de andere ministers en staatssecretarissen van zijn partij dan wél waren aangebleven.

Palmen was die dag echter niet bij de ministerraad aanwezig. Zij hoorde pas ‘s avonds van de redenen en was ‘niet overtuigd’ dat opstappen wel nodig was. Ook andere NSC-bewindslieden zouden daarover twijfelen. „Het was fifty fifty”, aldus een betrokkene. Maar de NSC’ers wilden Van Hijum niet afvallen voor de tv-camera’s.

Volgens ingewijden heeft Palmen in de daaropvolgende dagen contact gezocht met VVD en BBB om te kijken of ze niet alsnog door kon gaan. Ze heeft immers contacten opgebouwd met de ouders die slachtoffer waren geworden van de toeslagenaffaire. Bovendien is de hersteloperatie bijna klaar. Haar dan vervangen zou vertraging opleveren en er zou iemand komen die niet zo’n vertrouwensband met de ouders heeft. Palmen was namelijk ook al klokkenluider in de kwestie, toen ze nog als ambtenaar begaan was met de affaire.

Palmen kreeg van de VVD te horen dat zij wel voelden voor een doorstart, maar de partij wilde nog wel het verloop van het debat over de NSC-exit afwachten. Toen dat achter de rug was, was de weg vrij.

Wel gaat Palmen onder eigen naam door: ze zegt haar lidmaatschap van NSC op én gaat van de kieslijst voor de komende Tweede Kamerverkiezingen af. Daar stond ze op plek zeven.

Binnen NSC leidt de terugkeer van Palmen tot chagrijn. Partijgenoten vinden het niet loyaal van haar. Ze spreken van ‘slecht nieuws’ dat Palmen terugkeert, ook omdat zo de verdeeldheid binnen NSC andermaal aan het licht komt. „Hoe krijg je het voor elkaar”, verzucht een NSC’er. „Dit staat zo ongelofelijk knullig.”

Daar komt nog eens bovenop dat ze haar voormalige partij ook niet heeft geïnformeerd over haar besluit om terug te keren als staatssecretaris. NSC moest het vanuit de media vernemen.

In een verklaring stel Palmen dat er ‘vanuit alle betrokken partijen een zwaar beroep’ op haar is gedaan om haar werk als staatssecretaris voort te zetten. „Het toeslagenschandaal heeft pijnlijk laten zien hoe slecht overheidshandelen het leven van mensen kan vermorzelen. Dat moeten we herstellen en in de toekomst voorkomen. Daar ga ik als staatssecretaris in volle vaart mee door.”

NSC-leider Eddy van Hijum meldt NSC’ers na hun vertrek uit het demissionaire kabinet hebben aangegeven zich ‘constructief’ op te stellen: „Het belang van de toeslagenouders staat voorop.”

Nóg een hobbel

Het toch al geplaagde NSC heeft aanstaande zaterdag op het partijcongres nóg een hobbel te nemen: het partijbestuur dreigt deelname aan de verkiezingen op het spel te zetten als een motie van wantrouwen tegen de partijvoorzitter Kilian Wawoe wordt aangenomen.

In de motie staat dat Wawoe te veel een ‘top-down-benadering’ als bestuurder van de partij hanteert, ‘waarmee hij het vertrouwen van de leden heeft geschonden en schaadt’.

Het bestuur meldt dat zij zich niet herkent in deze kritiek. Hoewel de termijn van Wawoe sowieso afloopt, is hij allerminst van plan gedwóngen op te stappen. Mocht de motie van wantrouwen toch aan worden genomen, dan dreigt de rest van het bestuur óók op te stappen, waaronder secretaris Matthijs Punter, die formeel de kieslijst bij de Kiesraad moet inleveren.

Als hij weg is, is er niemand anders die dat op tijd kan doen. „Dit stelt ook deelname aan de verkiezingen in gevaar, aangezien de tijd te kort is om een nieuwe gemachtigde aan te wijzen,” meldde het bestuur in een eerste reactie.

Verschillende leden zagen dit als een dreigement om hen monddood te maken. Maar het bestuur meldt in een tweede bericht dat dat absoluut niet de bedoel is. Ze wilden de leden vooral wijzen op de eventuele consequenties van hun beslissing. Punter: „Het is zo’n complex proces met weinig tijd. Als er op het laatste moment veel wijzigingen zijn heeft dat ook risico’s. Dat wilden we de leden meegeven.”

Het is dus allerminst zeker of NSC überhaupt nog mee gaat doen aan de verkiezingen.