Ruud en Nicole werden voor flinke smak geld uitgekocht voor een weg die er nooit kwam

Als ze op vakantie willen, dan gaan ze gewoon. Koffers pakken en weg zijn ze. Ruud en Nicole Ides hebben een vrij leven, sinds de gemeente Amersfoort vijf jaar geleden diep in de buidel tastte om hun restaurant uit te kopen voor de aanleg van een rondweg. Alleen: die nieuwe weg kwam er nooit. „Ik zal maar niet hardop zeggen wat ik toen dacht...”

Artwin Kreekel 13-07-24, 13:00 Laatste update: 13-07-24, 16:50

• 45 reacties

Ze zijn net een paar weken terug van een prachtige reis. Sri Lanka was ditmaal de bestemming. „We hebben het fantastisch gehad, wát een land”, zegt Ruud aan de keukentafel van hun vrijstaande huis in het buitengebied van Leusden. „Het smaakte echt naar meer.”

En waarom ook niet? Ruud en Nicole hebben er alle tijd voor, sinds ze in 2019 voor het laatst de deur achter zich dichttrokken van De Vlasakkers. En het banksaldo? Dat kan het ook hebben. Met dank aan de gemeente Amersfoort. Maar daarover later meer.

Iedere keer gebeurde er wel weer iets met de rondweg, waardoor we dachten: we zien het wel...

Nicole Ides, Oud-eigenaresse De Vlasakkers

Want dit verhaal begint jaren eerder. In 1996 om precies te zijn. „Ik kom uit een horecafamilie, en het was altijd mijn droom om een eigen zaak te beginnen”, zegt Ruud. „Dat jaar kreeg ik een belletje van mijn broer. Hij had een pand in Amersfoort op de kop getikt, en vroeg zich af of het niet iets voor ons zou zijn.”

Ruud en Nicole wonen dan nog in Almere, en hebben dus geen idee wat ze aantreffen op de Barchman Wuytierslaan nummer 200. Het blijkt een houten keet met de naam ‘Adje Patat’. „Een fantastisch begin, maar we wilden meer dan alleen patat en kroketten verkopen.” En dus tovert het echtpaar de keet drie jaar later om tot stenen gebouw met drie keer zoveel ruimte. Nog eens tien jaar later wordt het pand wéér verbouwd, en krijgt het de serre waar het in de jaren die volgen bekendheid mee verwerft.

Al die tijd komt er wel eens een term voorbij in de zaak of in de krant: ‘de westtangent.’ Een toekomstige weg van zo’n anderhalve kilometer die de drukte op andere wegen aan de westkant van de stad moet ontlasten. En die de veiligheid op de Barchman Wuytierslaan moet vergroten, want de spoorwegovergang waar dagelijks tientallen intercity’s richting Amersfoort Centraal overheen razen moet worden vervangen door een tunnel.

„Sinds wij het pand kochten heeft de gemeente er denk ik drie keer contact over gezocht”, zegt Nicole. „Iedere keer wilden ze praten over de plannen voor de weg en onze rol daarin, want al vrij snel was duidelijk dat ons restaurant daarvoor zou moeten wijken.” Maar iedere keer kwam er wel weer een kink in de kabel op het stadhuis. „Toch weer een onderzoek, toch weer nieuwe tekeningen... Op een gegeven moment dachten we: we zien het wel.”

‘Nu kan het weleens serieus worden...’

En dan wordt het 2016. Opnieuw komt de westelijke rondweg op tafel. Ruud heeft al vrij snel door dat het anders is dan voorgaande keren. „Er lag nu geld van de provincie, en de plannen waren al zover uitgedacht dat ik dacht: nu kan het weleens serieus worden.” En dat wordt het ook. Maar het echtpaar is niet van plan zomaar te vertrekken. „Op een drukke dag kwamen er wel 1200 gasten langs, de zaken gingen uitstekend. Waarom zou ik dat zomaar opgeven?”

Ruud en Nicole nemen een deskundige in de arm, die uiteindelijk met het stadhuis tot een uitkoopsom komt. Op 13 augustus 2019 is het zover. De Vlasakkers draait zijn laatste dag. „We moesten talloze mensen teleurstellen omdat we helemaal vol zaten”, zegt Nicole. „In de loop der jaren hadden we een enorme klantenkring opgebouwd. Vaste gasten uit het Bergkwartier, en wie naar het DierenPark ging, kwam bij ons vaak nog een patatje of ijsje halen.”

Met pijn in het hart draait het stel voor het laatst de sleutel in het slot. „Het blijft toch een wond, dat je een zaak moet sluiten die zó goed draait”, zegt Ruud. Die wond wordt weer opengereten als hij op zaterdag 2 juli 2022 AD Amersfoortse Courant openslaat. ‘Streep door plan rondweg’, staat in koeienletters op de voorpagina. En dan: ‘Het plan voor de westelijke rondweg in Amersfoort (kosten: tenminste 87 miljoen euro) gaat definitief de prullenbak in. Het nieuwe stadsbestuur acht de aanleg financieel onhaalbaar.’

Ruud weet even niet waar hij het zoeken moet. „Ik zal maar niet hardop zeggen wat ik toen dacht. Maar ik kan niet zeggen dat ik verbaasd ben. We hebben in de loop der jaren al zóveel meegemaakt met het stadhuis. Ik heb weleens gedacht: zet daar in plaats van ambtenaren een stel ondernemers neer, en moet jij eens kijken hoe snel er besluiten worden genomen. In de politiek duurt alles zó lang, geen wonder dat alles duurder wordt in de tussentijd.”

Iedereen weet: het nieuwe verkeers­plan had nóóit het levens­licht gezien als er niet al leidingen waren gelegd of bomen waren gekapt voor de rondweg

Ruud Ides, Oud-eigenaar De Vlasakkers

Begrijpen dat het megaproject is afgeschoten, doet het stel dan weer niet. „Ik heb er ruim twintig jaar met mijn neus bovenop gezeten en kan zeggen: het was altijd een drama met verkeer daar”, zegt Nicole. „Om nog maar te zwijgen over de onveilige situatie bij de spoorwegovergang. Het aantal keer dat ik het daar nét goed heb zien gaan met fietsers die toch nog dachten onder een spoorboom door te kunnen duiken, is niet op één hand te tellen.”

Dat hun ‘kindje’ voor niets aan de sloophamer ten prooi is gevallen, doet hoe dan ook pijn. Hoewel, voor niets: de gemeente Amersfoort gaat ter vervanging van de westelijke rondweg nu vooral ten behoeve van de fietser een aantal wegaanpassingen doen, waarvoor De Vlasakkers óók had moeten wijken. „Maar iedereen weet: dat plan (à nog eens 25 miljoen euro, red.) had nóóit het levenslicht gezien als er niet al leidingen waren gelegd of bomen waren gekapt voor de rondweg”, zegt Ruud.

Eén vraag blijft tot nu toe als een olifant in de woonkamer van Ruud en Nicole staan: hoeveel hebben ze gekregen voor hun goedlopende onderneming? Ruud aarzelt even en zegt. „Ik snap je vraag, maar wij hebben contractueel laten vastleggen dat wij noch de gemeente Amersfoort het uitkoopbedrag bekend mogen maken. Als ik dat je nu vertel, kom ik in de problemen, en dat wil ik niet. Daarbij: ik denk niet dat het van belang is.”

Want om hoeveel geld het ook gaat, belangrijker is voor Ruud en Nicole wat ze ermee dóen. Natuurlijk: ze hebben een boot gekocht en gaan eens goed op vakantie (‘hebben we al die jaren niet gedaan, we waren altijd aan het werk’). Maar het is ook geïnvesteerd in huizen, die het stel nu verhuurt. „Drie van onze oud-werknemers hebben we zo al kunnen helpen”, zegt Ruud. „De markt is zó gestoord, als je nu een plekkie zoekt zonder tussenkomst van een geldschieter kom je er gewoon niet tussen.”

Die oud-werknemers heeft het sowieso aan niets ontbroken. Luttele weken nadat de sloopbal door De Vlasakkers ging, stapten Nicole en Ruud met dertien vaste medewerkers op het vliegtuig naar Florida om daar op een enorme cruiseboot te stappen. „We hadden een team trouwe mannen en vrouwen die zich al die jaren keihard voor ons hebben ingezet”, zegt Nicole. „Fantastisch dat je dan de mogelijkheid hebt iets terug te doen.”

De Vlasakkers is niet uit hun hart. En dat zal ook nooit gebeuren. Nicole stapt van tafel, loopt naar de keuken en komt terug met een geschilderde versie van de gevel van het restaurant. „Gemaakt door een vaste klant, en aan ons gegeven op de laatste dag. Fantastisch toch? Als we door de stad lopen is er altijd wel íemand die ons vraagt: gaan jullie weer een restaurant beginnen? Nee, díe tijd is voorbij. Maar dat die tijd zó is geëindigd, dat is erg jammer.”

Wethouder Tyas Bijlholt (D66, Verkeer): ‘Moet heel zuur zijn voor Ruud en Nicole’

„Ik snap dat het heel zuur moet zijn voor Ruud en Nicole dat ze hun restaurant hebben verkocht voor een weg die er nooit gekomen is”, zegt Tyas Bijlholt. De D66’er is sinds 2022 verkeerswethouder en daarmee verantwoordelijk voor de westelijke rondweg. Onder meer op zijn voorstel ging er bij zijn aantreden een streep door het megaproject.

„Uiteraard was het destijds de intentie om de rondweg wél aan te leggen, en ik begrijp dat ze hun onderneming in die wetenschap hebben verkocht. Maar”, zo zegt hij, „het is ook weer het goede aan de democratie dat we soms in het verleden gemaakte besluiten tegen het licht kunnen houden, en niet blind doorgaan met een project dat in de huidige tijdsgeest niet meer zou passen.”

Hij bestrijdt dat het nieuwe ‘fietsplan’ een doekje voor het bloeden is voor het afschieten van de rondweg. Uit dit 15 à 25 miljoen euro kostende plan zijn feitelijk alle maatregelen voor de auto gehaald, en zijn de verbeteringen voor fietsers (met een aantal aanpassingen) gebleven. Ook komt er een tunnel onder het spoor bij pannenkoekenhuis De Kabouterhut, maar alleen voor fietsers en hulpdiensten. Auto’s moeten hier straks nog steeds wachten totdat de trein voorbij is gereden.

De aankoop van De Vlasakkers is niet voor niets geweest

Tyas Bijholt, Wethouder Verkeer

„Ik denk dat als de westelijke rondweg nooit ter sprake was gekomen, we nog altijd íets hadden gedaan ter bevordering van de veiligheid voor fietsers en voetgangers. En daarmee is de aankoop van De Vlasakkers niet voor niets geweest.” Ook Bijlholt wil overigens niet zeggen welk bedrag hiermee gemoeid was. „Dat is, zoals Ruud en Nicole ook aangeven, zo afgesproken.”

De wethouder hoopt begin volgend jaar het eerste deel van het nieuwe fietsplan ‘op de markt te gaan zetten'. „Voor het tweede deel is een wijziging van de bestemming nodig, en daar is wat meer tijd voor nodig. Geen decennia, hoop ik.”