Toeslagenmoeder Riemke uit Enschede weigert schikking: ‘Ik wil weten waarom ik als fraudeur werd gezien’

Riemke Jansen uit Enschede - en met haar een grote groep van erkende slachtoffers van de toeslagenaffaire - heeft deze week een schikkingsvoorstel van 5000 euro gekregen van het ministerie van Financiën. Zij gaat er niet mee akkoord, omdat ze dan nooit haar hele dossier bij de Belastingdienst zou kunnen inzien. Toeslagenadvocaat Narda Teke-Bozkurt zegt dat veel van haar cliënten zo reageren: „Ze ervaren het als een belediging.”

Frank Timmers 13-09-24, 06:00 Laatste update: 08:15

Jansen is een van de ruim vierduizend ouders die bezwaar hebben gemaakt tegen de alomvattende beoordeling van de mate waarin ze slachtoffer zijn van de toeslagenaffaire. Dit gaat over de jaren waarin het is gebeurd en wat voor soort schade het is. Het bezwaar is nog niet afgerond, maar nu krijgt ze een voorstel voor een regeling. Als ze dit voorstel ondertekent, wordt haar bezwaar gezien als afgehandeld.

‘Ik ga door’

De vrouw uit Enschede is boos en gaat niet akkoord. „Het gaat mij niet om het geld”, zegt ze. „Ik denk zelfs dat als ik doorga met mijn bezwaar, ik minder krijg dan die 5000 euro.” Net als alle andere slachtoffers heeft ze al 30.000 euro gekregen als algemene compensatie. Jansen kwam in grote problemen toen de Belastingdienst haar dwong om kinderopvangtoeslag terug te betalen, wat nu onterecht bleek te zijn. Ze raakte twee van haar vier kinderen kwijt.

In het voorstel zegt de Dienst Toeslagen van het ministerie van Financiën dat 5000 euro een goed bedrag is voor het bezwaar van Jansen en voor ‘het lange wachten’. Als ze akkoord gaat, ‘kijken we niet meer naar het bezwaar’ en ‘spreken we af dat het bezwaar is afgehandeld’. Er staat ook: „Als er nog een beroep is, stopt u daarmee. U kunt later ook geen nieuw bezwaar of beroep meer doen. De volledige beoordeling is definitief.”

Geld voor advocaat

De Dienst Toeslagen betaalt ook 3500 euro aan ouders om hun advocaat te betalen, als ze die hebben. „Als u nog een verzoek hebt gedaan voor een dwangsom, betalen we die ook uit”, zegt de Dienst Toeslagen. Ze raden aan om met een advocaat te praten. „Misschien is het beter om door te gaan met het bezwaar. Misschien is ons voorstel beter.” Maar ze waarschuwen ook dat het lang kan duren voordat het bezwaar wordt behandeld.

Geldwolven

Advocaat Teke-Bozkurt uit Enschede helpt 170 mensen die slachtoffer zijn van het Toeslagenschandaal. Ze is zelf ook slachtoffer. Ze heeft met zes van haar cliënten gesproken, en die willen het schikkingsvoorstel niet accepteren. „De mensen vinden het heel erg beledigend. Het ministerie denkt blijkbaar nog steeds dat het alleen om geld gaat. Ze zien de mensen als geldwolven. Maar de mensen willen hun dossier zien, dat ze nog steeds niet hebben gekregen.”

Op 26 juni zei het kabinet dat het met een schikkingsvoorstel zou komen. Staatssecretaris Aukje de Vries van Financiën noemde het een ‘eenmalige inhaalactie’, omdat er veel bezwaren zijn die nog behandeld moeten worden. Ze wil het proces zo sneller laten gaan. Ook denkt ze dat het miljoenen kan besparen als er minder bezwaren afgehandeld moeten worden.

Snel geld

Aan de andere kant is 5000 euro vaak meer dan wat mensen krijgen na het behandelen van hun bezwaar, zoals toeslagenslachtoffer Jansen ook zegt. Jansen maakt zich zorgen dat mensen die nu weinig geld hebben, misschien het aanbod aannemen om snel geld te krijgen. „Zodat ze even wat meer ruimte hebben”, zegt ze. „Maar ze hebben juist geldproblemen door de toeslagenaffaire.”

Volgens advocaat Teke-Bozkurt is een belangrijke reden om niet akkoord te gaan met het schikkingsvoorstel dat de mensen niet kunnen beoordelen of het voorstel eerlijk is. Dat komt omdat ze het dossier niet hebben op basis waarvan hen een voorstel tot aanvullende compensatie is gedaan. Jansen zegt dat het essentieel is dat zij dat dossier in handen krijgt. Daarom gaat ze door met haar bezwaar.

Persoonlijk verhaal

Jansen legt uit: „Ik wil de gegevens kunnen zien op basis waarvan de Belastingdienst mij aanwees als fraudeur. Ik wil de tijdlijn daarvan zien en weten om welke bedragen het dan moet zijn gegaan. Dat is ook van belang omdat ik die gegevens zelf niet meer heb. Het gaat mij om dat hele, persoonlijke verhaal. Het gaat over bijna twintig jaar geleden. Bankafschriften zijn er niet meer en bij de overheid kan ik ze zelf ook niet meer inzien.”

Het ministerie laat weten dat met dit voorstel het recht op het persoonlijke dossier niet vervalt. „Iedereen mag het uiteindelijk inzien”, zegt een woordvoerder. Het schikkingsvoorstel is gedaan aan mensen die vóór 1 juni bezwaar hebben gemaakt tegen de integrale beoordeling van hun situatie als toeslagenslachtoffer. Bovendien moet gelden dat de instantie UHT die de hersteloperatie toeslagen uitvoert, op 1 september nog geen besluit op het bezwaar had genomen.