De Inspectie van Belastingen, toeslagen en douane ziet veel ruimte voor verbetering in de manier waarop de fiscus rechtszaken aanvat. © ANP / HH

Zorgen over houding van Belastingdienst in rechtszaken: ’Vooral bezig met willen winnen en minder met belang burger’

Amsterdam- Er leven zorgen over de manier waarop de Belastingdienst handelt bij complexe rechtszaken tussen de fiscus en burgers of bedrijven. Medewerkers zouden bij zulke rechtszaken vooral bezig zijn met ’willen winnen’, hebben onvoldoende aandacht voor de menselijke relatie met burgers en bedrijven en leveren niet altijd alle benodigde stukken aan. De Belastingdienst zegt zich niet te herkennen in dit patroon en stelt dat er geleerd is van zaken uit het verleden.

Thomas van OssenbruggenVerslaggever Pensioen, belastingen en personal financehttps://www.telegraaf.nl/financieel/zorgen-over-houding-van-belastingdienst-in-rechtszaken-vooral-bezig-met-willen-winnen-en-minder-met-belang-burger/87752819.html?utm_source=hyperlink&utm_medium=referral&utm_campaign=share

Dat blijkt uit een rapport van de Inspectie belastingen, toeslagen en douane. Die overheidsorganisatie toetst of de fiscus rechtvaardig handelt bij – onder meer – belastingzaken. Rondom rechtszaken is dat niet altijd het geval, zo blijkt uit een analyse van vijf verschillende complexe geschillen tussen de fiscus en burgers of bedrijven. In vier van die rechtszaken schond de fiscus de wet.

Menselijke maat

Het ontbreken van de menselijke maat is een van de kritiekpunten van de inspectie. Burgers en bedrijven ervaren de relatie met de Belastingdienst veelal als ’indringend en allesoverheersend’, zo blijkt bijvoorbeeld uit het rapport.

„Zij vertellen dat de zaak een diepe impact heeft gehad op hun zakelijke leven, hun privéleven en in sommige gevallen hun gezondheid en gezinsleven”, luidt het rapport. „Zij spreken van jarenlange ellende, onzekerheid en grote financiële en persoonlijke gevolgen. Ook voelen zij zich in de onderzochte casussen gewantrouwd door de Belastingdienst, die in hun beleving voorbarige conclusies trekt.”

Ondernemers steeds negatiever over Nederland door politieke chaos: ’Dit kost ons welvaart’

Medewerkers van de Belastingdienst hebben hier onvoldoende aandacht voor. Zij zouden vooral bezig zijn met het uitvoeren van hun taak en het belang van de fiscus, en de impact daarvan op de persoonlijke levenssfeer van burgers irrelevant te vinden: „Zij geven aan dat het voor hen om een zakelijk inhoudelijk-juridisch geschil gaat”, stelt de inspectie, die eraan toevoegt dat het bij de fiscus vooral om ’willen winnen’ gaat.

Denken voor de rechter

In vier van de vijf rechtszaken schond de fiscus bovendien artikel 8:42 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dat houdt in dat bestuursorganen zoals de Belastingdienst verplicht zijn om – als een belanghebbende een beroep op dat artikel doet – alle relevante stukken aan de bestuursrechter te sturen. Uit interviews met medewerkers blijkt dat ze de rechter niet willen overspoelen met stukken, en daarom een selectie maken.

Dit ’denken voor de rechter’ staat het ’denken voor de belanghebbende’ – een burger of bedrijf – in de weg, zo stelt de inspectie. Sommige medewerkers zouden een beroep op artikel 8:42 bovendien vooral zien als een manier om een zaak te traineren.

Belastingdienst pakt Nederlanders die vermogen in Dubai verzwijgen harder aan: ’Beste om zelf stap naar voren te zetten’

De inspectie constateert ook dat informatiehuishouding niet altijd op orde is en dat de interne samenwerking binnen de fiscus beter kan: medewerkers borduren bij complexe rechtszaken nog vaak voort op het werk van andere collega’s, en gaan ervan uit dat die collega het juiste heeft gedaan. Reflectie op het eigen werk en dat van een ander is er onvoldoende.

Reactie Belastingdienst

De Belastingdienst benadrukt in een reactie dat het om incidenten gaat, dat er geen sprake is van een patroon en dat er alleen naar vijf losse zaken uit het verleden is gekeken. „De afgelopen jaren zijn allerhande verbetermaatregelen genomen, gericht op meer aandacht voor bredere relevante stukken in fiscale zaken”, zegt een woordvoerder. „Elke keer dat dit gebeurde is natuurlijk fout, en daar hebben we steeds van geleerd. Daar is onze aandacht de afgelopen jaren steeds op gericht geweest.”

Financieel Belastingdienst rechtszaken burgerrechten burgerlijke en openbare dienstverlening belastingen Rechtsbescherming