Digitale doofpot: minstens 64 miljoen documenten met cruciale informatie pas na zeven jaar weer in beeld

Staatssecretarissen Sandra Palmen-Schlangen en Eelco Eerenberg hebben bekend gemaakt dat er een onderzoek ingesteld wordt naar de 'in juli 2025 ontdekte digitale kluis met tenminste 64 miljoen documenten'. In de kluis (dit is een voor medewerkers afgesloten bewaaromgeving: de Q-schijven) zit informatie die zeven jaar eerder onvindbaar is gemaakt. Niet beschikbaar aangeleverd bij WOO-verzoeken en onderzoeken. Niet beschikbaar voor de ouders en ondernemers die beoordelingen kregen. Ook de Tweede Kamer der Staten-Generaal was niet op de hoogte.

Hoe zag het politieke klimaat er toen uit?

In die tijd was Menno Snel politiek verantwoordelijke bij de Belastingdienst, Wopke Hoekstra had de positie van minister van Financiën en Mark Rutte was premier. De digitale bewaaromgeving werd afgeschermd en naar nu blijkt, verstopt. De Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag werd op 1 juli 2020 ingesteld. In het kader van de invoering van de AVG moesten documenten met privacygevoelige informatie gearchiveerd worden of minder toegankelijk.

Belangrijk gegeven is dat naar nu blijkt een grote hoeveelheid documenten niet doorzocht is die voor de twee Parlementaire Enquêtes (POK en PEFD) op belangrijke oorzaken van risicoprofilering en -selectie zols CAF, FSV en RAM niet aangeleverd blijken te zijn. De ontdekkingen van Trouw en RTL over de FSV-lijsten waren net achter de rug. Kamerleden stelden veel vragen.

De documenten zijn al in juli 2025 boven water gekomen

Waar komen 64 miljoen documenten ineens vandaan? Wie heeft ze gevonden? Hoe kunnen deze kwijtgeraakt zijn? Wat komt er nu boven tafel? Wat zijn de gevolgen? Wat gaat hiermee gebeuren?

Reacties:

⭐️ Dogukan Ergin (DENK) 'Ongekend schandalig. De Kamer is misleid en bedrogen'. Debat aangevraagd.

⭐️ Don Ceder: 'Hoe kan het juist in een dossier waarin transparantie en waarheidsvinding cruciaal zijn, opnieuw blijkt dat de informatievoorziening tekort schiet. Voor de duizenden gedupeerde ouders voelt dit als een pijnlijke bevestiging van wat zij al jaren zeggen: dat het systeem hen niet alleen in de steek liet, maar dat de zoektocht naar waarheid en herstel structureel wordt belemmerd. Als volksvertegenwoordiger kan ik hier maar één ding op zeggen: dit is onacceptabel.

Niet alleen moet tot op de bodem worden uitgezocht hoe dit heeft kunnen gebeuren, maar vooral: welke informatie is niet gedeeld, en wat betekent het voor de waarheidsvinding en het herstel van gedupeerden?'

⭐️ Pieter Omtzigt: 'Met zulke kluizen blijft relevante informatie altijd verborgen. Nu snap ik waarom relevante stukken altijd onvindbaar bleken. Hier moeten veel mensen van geweten hebben en die hebben dat dus allemaal achtergehouden en verzwegen, tot en met tijdens enquêtes aan toe. Dit zorgt ervoor dat schandalen niet boven tafel komen en mensen verpletterd worden.'

De staatssecretarissen van Ministerie van Financiën vinden het in elk geval zeer betreurenswaardig en stellen dat dit nooit had mogen gebeuren.

Opmerkelijk is dat volgens een rapport uit de Eerste Kamer der Staten-Generaal uit 2019, het om honderdenmiljoenen bestanden zou gaan. In dit rapport is te lezen dat de Belastingdienst maatregelen neemt om te voorkomen dat gegevens oneigenlijk gedeeld kunnen worden intern. Via Excel bijvoorbeeld.

‍

Hieronder kun je de update over de datakluis lezen die aan de Eerste en Tweede Kamer is gestuurd.

Kamerbrief met update over datakluis

Kamerstuk | 15-04-2026

Staatssecretaris Eerenberg (Financiën) en staatssecretaris Palmen-Schlangen (Herstel Toeslagen) informeren de Tweede Kamer over de datakluis van de Belastingdienst. Het gaat om een voor medewerkers afgesloten bewaaromgeving met ten minste 64 miljoen ongesorteerde bestanden. De informatie in deze datakluis is de afgelopen jaren niet doorzocht bij leveringen van informatie voor de Parlementaire Enquête Fraude en Dienstverlening (PEFD), het Parlementaire Onderzoek Kinderopvangtoeslag (POK), de Fraude Signalering Voorziening (FSV) en andere informatieverzoeken en onderzoeken.

‍

Brief aan Eerste of Tweede Kamer - Melding Datakluis

‍Beslisnota's Kamerbrief Update datakluis

‍

Lees vooral ook in de bijgevoegde bestanden interessante én onthutsende informatie over de Instructie FSV - Archivering documenten Toezichtlijst en Beheer Uitsluitingen, de lijst van Vragen en Antwoorden over de FSV en de brief van de Staatssecretaris van 28 april 2020.